ความสุขคืออะไร?

ความสุขคืออะไร: สรุปหนังสือ The Philosophy of Happiness: An Interdisciplinary Introduction ของ L. Besser

คนเราใช้ชีวิตเพราะแสวงหาความสุข แต่คำถามอยู่ที่ว่าความสุขคืออะไร? ความสุขเกิดจากอะไร? และ ความสุขที่แท้จริงคืออะไร?

มีหลาย Theory เข้ามาอธิบาย ไล่ตั้งแต่ ปรัชญาสมัยกรีกโบราณ (Aristotle's Eudainomism), ปัจจัยที่ทำให้มีความสุข (Objective List Theory), ความปิติ (Henonic) ซึ่งทฤษฎี Hedonic จะเชื่อมความสุขเข้ากับ อารมณ์ที่เป็นบวก (Positive Feeling) ที่คนจะหลีกหนีความเจ็บปวด และวิ่งเข้าหาความพึงพอใจ (มีข้อโต้แย้งเกี่ยวกับทฤษฎีนี้คือ มันจะ ignore ความสามารถที่แท้จริงของคน

บางสำนักจะเทียบความสุขเข้ากับ ความพึงพอใจในชีวิต ไล่ตั้งแต่ Well-being ไปจนถึง Life Satisfaction) Happiness กับ Well-Being เหมือนกันหลายอย่าง แต่สิ่งที่ต่างคือ Well-Being จะเกี่ยวข้องกับการทำให้ชีวิตดีขึ้น ส่วน Happiness เป็นสภาพจิตใจ ที่เกี่ยวข้องกับ อารมณ์บวก ความพึงพอใจในชีวิตของคน ส่วนใหญ่จะถูกเชื่อมเข้ากับการได้สิ่งที่ต้องการ (Desire fullfillment) แต่ก็จะมีข้อโต้แย้งที่ว่าความปราถนาบางอย่างจะส่งผลเสียมากกว่าผลดี และ Judgement หลายๆอย่างจะค่อนข้างที่ Subjective

คำถามสำคัญ คือ อะไรทำให้คนมีความสุข ? ความสุขสามารถทำให้แยกแยะได้เป็นทั้งปัจจัยภายนอกและปัจจัยภายใน

สำหรับปัจจัยภายใน ผู้เขียนจะเชื่อมไปยังปรัชญาของ Aristotle ที่มองในเรื่องความสุขที่แท้จริง, ความต้องการขั้นพื้นฐาน, และ ศาสนาฝั่งตะวันออกเช่น ศาสนาพุทธ สำหรับปัจจัยภายนอก ผู้เขียนได้ยกตัวอย่างเรื่องเงิน และ สิ่งของ ที่ทำให้เกิดความพึงพอในตัวบุคคลได้ (การขาด Wealth ทำให้ Well-being ไม่ดี, การยึด Wealth มากไปก็ส่งผลเสียในเรื่องของอารมณ์มากกว่าผลดี, การมีมากไปก็ไม่ได้ทำให้มีความสุขเสมอไป "We need wealth but more might not always be better")

อย่างไรก็ตามยังมีปัจจัยอื่นๆ ที่สร้างความสุขได้ ขึ้นอยู่กับมุมมองว่าจะ Group อยู่ในประเภทไหน ซึ่งได้แก่ การเข้าสังคม, เพื่อน และ ชีวิตคู่ รวมไปถึงครอบครัว ผู้เขียนบอกว่าคนเราจะประสบความสำเร็จได้ ปัจจัยด้าน Relationship สำคัญมาก (ถ้าเป็น Romantic Relationship ความสุขจะสุด และ ก็จะสามารถทุกข์ได้สุดเช่นกัน)

มีสามสิ่งที่ผู้เขียนมองว่าอาจจะสามารถ Hack ความสุขได้ คือ ศาสนา, Spiritual, การมีสติ, การเห็นใจ, ความรู้สึกขอบคุณ และ การมองโลกบวก

เมื่อไรที่ความสุขเป็น Mental State และ Subjective Well-Being มันเป็นไปได้ที่ความสุขนั้นจะมาจากการโดนบิดเบือน, การเข้าใจผิด แต่ถ้ามองให้ลึก การมองโลกบวกบางทีก็คือการบิดเบือนให้มีความสุข ตราบใดที่มนุษย์ยังมองโลกด้วย Subjective หลายๆอย่างก็ยังเป็นคำถามให้คิดต่อไป